Geschiedenis van Bolivia

Lang voordat Bolivia een staat was werd het land al bewoond. Ongeveer 7000 jaar geleden begonnen volken de centrale Andes te bewonen. Ze teelden aardappels, bonen, granen als quinua en maïs, fruitbomen en coca. Ook fokten ze kameelachtigen als lama’s en alpaca’s. Een alpaca lijkt op een lama maar is kleiner en heeft veel meer wol die ook nog van betere kwaliteit is. De streek rond het Titicacameer profiteerde bovendien van de visrijkdom die het meer bezat. Zo kon men de bevolking onderhouden en stichtte men geleidelijk aan dorpen en steden.

Van ongeveer 300 vóór Christus tot 1000 na Christus, was Tiwanaku, ten zuiden van het meer, middelpunt van een rijk dat reikte van de Stille Oceaan tot het Amazonewoud. In die periode werden onder andere de tempel Kalasasaya en de Poort van de Zon gebouwd. Men denkt dat in de bloeitijd tussen de 60.000 en 120.000 mensen in de stad Tiwanaku woonden. Idelfonso Cortés vertelt in zijn levensverhaal over de ontwikkelingen in Bolivia vanaf de culturen van Chiripa, Tiwanaku en de Inca’s, tot aan de Spaanse invasie.

De Spanjaarden veroveren in de jaren 1532 en 1533, onder leiding van Francisco Pizarro, het gebied dat nu Bolivia heet en maken er een Spaanse kolonie van. De spits van de maatschappelijke piramide wordt gevormd door Spanjaarden en in Bolivia geboren nazaten, de zogenaamde Criollos. De meerderheid bestaat echter uit de inheemse bevolking die in de praktijk vooral worden gebruikt door de elite. Ze werken als slaven in de mijnen en op de haciënda’s. Hun leven wordt bepaald door de mijndirecteuren, de hacendados en de bestuurders van het land. Het klinkt tegenstrijdig maar het is juist deze elite van criollos die op een gegeven moment de inheemse bevolking achter zich krijgt om zich te bevrijden van de Spaanse kroon.

De strijd om onafhankelijkheid begint rond 1800 en op 6 augustus 1825 wordt de onafhankelijkheid een feit. Simón Bolívar heeft daarin een groot aandeel en daarom wordt de nieuwe staat Bolivia naar hem genoemd. Voor de meerderheid van de bevolking is het trieste dat de onafhankelijkheid geen vrijheid brengt. De situatie van onderdrukking wordt nog verergerd doordat wat hen rest aan eigen land en samenlevingsstructuren wordt afgenomen. De geschiedenis van de jonge staat kenmerkt zich door vele regeringswisselingen en staatsgrepen. Ook verliest Bolivia grote stukken grond aan de omringende landen in de vele oorlogen die met Chili, Peru, Brazilië, Argentinië en Paraguay worden gevoerd. Extra pijnlijk is de zeeoorlog met Chili waarbij Bolivia de grensstrook aan de Stille Oceaan verliest. Daarna heeft Bolivia geen toegang meer tot de zee en vaart de marine alleen nog op enkele grote rivieren en op het Titicacameer. Een andere oorlog met verstrekkende gevolgen is de oorlog in de Chaco (1932 – 1935). Inzet van de oorlog zijn oliebelangen. Hierover vertelt Carla Espósito in haar verhaal. Dan komt er een belangrijk jaar: 1952. In dit jaar vindt een revolutie plaats onder leiding van Victor Paz Estenssoro. Zijn Movimiento Nacional Revolucionario (MNR) komt aan de macht en er wordt een groot aantal ingrijpende hervormingen doorgevoerd. Het leger wordt ingekrompen, de tinmijnen komen in handen van de overheid en er wordt begonnen met grote landhervormingen. In hetzelfde jaar wordt er algemeen stemrecht ingevoerd, zodat ook de inheemse bevolking kan deelnemen aan de democratie. Hoewel de revolutie begint als een linkse beweging ter bevrijding van de onderdrukte meerderheid, ontstaat er al gauw een nieuwe elite en een kapitalistisch georiënteerde samenleving die sterk onder invloed staat van de Verenigde Staten van Amerika. Vervolgens volgen staatsgrepen elkaar op. Belangrijke dictators zijn onder andere generaal Barrientos en Hugo Banzer.

De inheemse bevolking blijft de prijs betalen voor de rijkdom van de elite, bijvoorbeeld in de mijnen van Bolivia. Toch komt er aarzelend een kentering in het land. Zo gaan er in 1977 een viertal vrouwen in hongerstaking. Hun protest groeit uit tot een landelijke hongerstaking en uiteindelijk zwicht Banzer in januari en schrijft hij verkiezingen uit. Pas in 1982 is er sprake van een min of meer democratisch gekozen landsbestuur. Het economische beleid blijft een speelbal van de belangen van de elite en buitenlandse partijen, maar de tijd van staatgrepen is voorbij. De economische koers is steeds meer die van een neoliberale maatschappij waarbij staatsbedrijven worden geprivatiseerd en subsidies worden afgebouwd. In 1985 keert de MNR terug met president Gonzalo Sanchez de Lozada. Hij moderniseert het land met hervormingen waarbij sociale ontwikkeling en het stimuleren van de vrije markt worden beoogd. In 2003, als de Lozada opnieuw president is, breekt er een opstand uit van ambtenaren en arbeiders tegen een zware belastingverhoging. Ook raken politie en het leger slaags met elkaar en vallen tijdens rellen vele doden. De rellen slaan ook over naar Cochabamba en Sucre en uiteindelijk treedt het voltallige kabinet af. Na de Lozada is er in feite een overgangsperiode naar het heden.

In 2005 is er in Bolivia met 54% van de stemmen een president van inheemse afkomst verkozen: Evo Morales Ayma. Ook heeft zijn partij de ‘Movimiento al Socialismo’ (Socialistische Beweging) een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. Dit is een unicum in Zuid-Amerika. Zijn regering zet in op de wijziging van de grondwet, het opnieuw nationaliseren van de gaswinning en distributie, het doorvoeren van landhervormingen en het weer in ere herstellen van de diverse culturele identiteiten van het land en haar bevolking. Met vallen en opstaan is de regering er in geslaagd op al deze terreinen vooruitgang te boeken. Veel nieuwe ministers zijn onervaren en soms maar nauwelijks opgewassen tegen hun taak. Daarbij moet men strijden tegen de grote tegenwerking van de belangen van de oude elite en tegen de corruptie binnen het eigen apparaat. Toch is de huidige regering een betere afspiegeling van de bevolking van Bolivia en is de hoop dat zij werkelijk een verbetering kan brengen in het lot van de grote meerderheid van Bolivia die in armoede leeft.

U bevindt zich hier: Home Over Bolivia Geschiedenis van Bolivia

stichting bolivia logo grij

  1. Voornaam(*)
    Voer aub uw voornaam in.
  2. Achternaam(*)
    Voer aub uw Achternaam in.
  3. E-mailadres(*)
    Vul uw e-mailadres in.

Nieuwsbrief inschrijving

Vul in het linker formulier uw gegevens in en u ontvangt de nieuwsbrief.

Contactgegevens

Stichting Op de Hoogte van Bolivia

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

KvK: 32157642

Rabobank: NL88 RABO 0152307192